از بین بردن Z در فایل‌های اتوکد

همان‌طور که می‌دانید اتوکد نرم‌افزاری با قابلیت‌های سه‌بعدی بسیار زیاد است. اما این قابلیت‌های سه‌بعدی، زمانی که بدون دقت و توجه یا به اشتباه مورد استفاده قرار بگیرند به سادگی باعث به هم ریختن نقشه‌ها و ایجاد مشکلاتی در ادامه ترسیم می‌شوند. در چنین حالتی بسیاری از دستورها به صورت عادی عمل نمی‌کنند و به اصطلاح می‌گوییم نقشه Z پیدا کرده است. در این نوشته به نسبت طولانی می‌خواهیم ببینیم که چطور می‌توانیم بفهمیم که مشکلات نقشه مربوط به پیدا شدن مختص Z است، چطور می‌توانیم Z را حذف کنیم و همینطور چطور می‌توانیم در فایل‌های خراب تا حدی از این اتفاق جلوگیری کنیم.


از کجا بفهمیم نقشه Z دارد؟

اگر در حین کار کردن با یک فایل AutoCAD به دفعات با مشکلات و عملکردهای نادرستی که در ادامه می‌گویم مواجه شدید، احتمالا با نقشه‌ای سروکار دارید که Z پیدا کرده است. البته هر کدام از این مشکلات به تنهایی ممکن است علت‌های متعددی داشته باشد، اما اگر تعدادی از آن‌ها را با هم تجربه کردید می‌توانید مطمئن باشید که فایل شما Z دارد.

۱- دستور FILLET درست کار نمی‌کند. خطوطی وجود دارند که با هیچ شعاعی حتی صفر با هم FILLET نمی‌شوند.

۲- دستور JOIN نمی‌تواند خطوط به هم چسبیده را به یک Polyline تبدیل کند.

۳- دستورات TRIM و EXTEND یکی در میان کار نمی‌کنند.

۴- OSNAP TRACKING در جهت‌های x و y گیره‌هایی مانند Intersection را نشان نمی‌دهد.

۵- دستور HATCH محیط‌هایی که ظاهرا بسته هستند را هم هاشور نمی‌زند.

البته مطمئن شدن از وجود Z در نقشه کار دشواری نیست. یکی از ساده‌ترین راه‌های کنترل این است که با استفاده از مکعب دید یا View cube ترسیمات را از کنار ببینید. این کار در نقشه‌هایی مانند توپوگرافی‌ها و غیره به راحتی وجود Z را به شما نشان می‌دهد.

ViewCube

اگر اندازه تغییرات Z خیلی کوچک باشد ممکن است نماهای کناری نتوانند به شما کمک کنند. در این حالت پیشنهاد می‌کنم با استفاده از QSELECT کلیه خط‌ها یا کلیه دایره‌ها یا هر شیی که بیشترین تعداد را در نقشه دارد انتخاب کنید. در تصویر زیر من کلیه خط‌های یک نقشه را انتخاب کرده‌ام.

QSELECT

بعد از انتخاب اشیا به سراغ پالت Properties بروید. اگر در قسمت مربوط به مختصات Z هر چیزی به غیر از عدد 0 را دیدید، بدانید که نقشه Z دارد و کاملا تخت نیست. نکته مهم این‌که برای هر نوع شیی، نام خاصیتی که Z را نشان می‌دهد متفاوت است. مثلا برای شیی خط Start Z و End Z را می‌بینید و برای دایره Center Z و مثلا برای شیی از جنس Text احتمالا خاصیت Position Z دیده خواهد شد.

Properties-Pallete

البته برای اطمینان صددرصد بهتر است این کار را روی چندین نوع شیی مختلف امتحان کنید.

اما یک نکته کوچک هم وجود دارد! گاهی پالت Properties اعداد را رند می‌کند و به این ترتیب شما مثلا همه Zها را 0 می‌بینید، در حالی‌که واقعا این‌طور نیست. بهترین کار این است که پیش از اجرای QSELECT یک بار دستور UNITS را اجرا کنید و دقت اعشار اندازه‌ها را تا حد امکان بالا ببرید.

UNITS

راه حل چیست؟

اول از همه باید بدانید که هیچ دستور فوری و فوتی وجود ندارد که با اجرای آن و در یک مرحله مطمئن شوید همه مشکلات به درستی برطرف می‌شوند. بسته به سادگی و پیچیدگی نقشه، بسته به تعداد اشیاء و بسته به جنس آن‌ها ممکن است برخی از این راه‌حل‌ها ناقص عمل کنند یا اصلا کار نکنند. بنابراین شما هستید که باید با آزمایش و خطا ببینید روی نقشه شما کدام راه‌حل یا کدام ترکیب از راه‌حل‌ها بیشتر جواب می‌دهد.

راه‌حل شماره ۱: دستور FLATTEN

این دستور که عضوی از مجموعه Express Tools اتوکد است، می‌تواند همه اشیائی که انتخاب می‌کنید را روی صفحه دید فعلی تصویر کرده و یک ترسیم دوبعدی خالص به شما تحویل دهد. این دستور در اصل برای به دست آوردن ترسیم‌های دوبعدی از اشیا سه‌بعدی مدل‌شده پیش‌بینی شده است اما می‌تواند برای حذف Z نقشه‌ها هم استفاده شود. تجربه شخصی من این بوده که دستور FLATTEN روی فایل‌های سنگین که تعداد اشیای آن‌ها زیاد است یا روی فایل‌های سه‌بعدی که تعداد segmentهای زیادی دارد درست عمل نکرده و بعد از کلی معطلی با یک پیغام خطا کار را نیمه‌تمام می‌گذارد. به هر حال برای امتحان کردن آن بهتر است به این ترتیب عمل کنید:

۱- محورهای مختصات را به حالت جهانی (WCS مخفف World Coordinate System) باز گردانید. برای این‌کار UCS را تایپ کرده و دوبار Enter بزنید.

۲- دوربین اتوکد را به حالت پلان ببرید. برای این کار دستور PLAN را تایپ کرده و دوبار Enter بزنید.

۳- دستور FLATTEN را اجرا کنید. در برابر پیغام Select Objects تایپ کنید all و دوبار Enter بزنید. در مرحله بعد اتوکد از شما می‌پرسد که آیا خطوط مخفی را حذف کند یا خیر. معمولا در کارهای دوبعدی که مشکل Z پیدا کرده‌اند بهتر است پاسخ No را انتخاب کنید.

FLATTEN

توجه کنید که FLATTEN دستوری به شدت کند است. بنابراین صبر زیادی داشته باشید به خصوص اگر ترسیم‌تان شلوغ و سنگین است. اما اگر شانس بیاورید و دستور کار کند، معمولا از سایر گزینه‌ها بی‌نیاز می‌شوید!

راه‌حل شماره ۲: دستور MOVE جادویی

یکی از راه‌های بسیار قدیمی حل مشکل Z یک استفاده هوشمندانه از دستور MOVE است. سیستم کار به این شکل است که شما همه اشیا ترسیم را به بینهایت بالا و سپس بینهایت پایین MOVE می‌کنید. هوشمندی این کار در فراتر رفتن از محدوده دقت اندازه‌گیری اتوکد است. در واقع از دو معادله ریاضی استفاده می‌کنیم. هنگام بالا بردن اشیاء Z هر عددی باشد در جمع شدن با بی‌نهایت تبدیل به بی‌نهایت می‌شود و در هنگام پایین آوردن اشیاء Z بی‌نهایت منهای بی‌نهایت شده و برابر 0.00 می‌شود. برای این‌کار به ترتیب زیر عمل کنید:

۱- دستور MOVE را اجرا کنید. در برابر پیغام Select objects تایپ کنید all و دوبار Enter بزنید. برای نقطه شروع حرکت تایپ کنید 0,0,0 و برای نقطه پایان تایپ کنید 0,0,1e99. در این حالت 1e99 به معنای ۱ با ۹۹ صفر در جلوی آن است.

۲- دستور را دوباره اجرا کنید. همه مراحل به جز مرحله آخر را همانند قبل طی کنید. فقط در مرحله آخر نقطه پایان حرکت را به جای عدد ۱ با منهای ۱ تعریف کنید.

MOVE

نکته بسیار مهم: این دستور روی بلوک‌هایی که در داخل‌شان اشیاء Zدار وجود دارد، درست کار نمی‌کند. در واقع دستور نقطه درج خود شیی بلوک را درست می‌کند اما اشیا داخل آن که نسبت به نقطه درج آدرس‌دهی می‌شوند هم‌چنان Zدار باقی خواهند ماند.

راه‌حل شماره ۳: اصلاح دستی اشیاء

اگر با هیچ‌کدام از روش‌های بالا مشکل‌تان حل نشد، یا برخی از اشیا اصلاح نشدند مجبورید مستقیما دست به کار شوید و Zها را به صورت دستی روی عدد 0 تنظیم کنید. این روند بسیار طولانی و زمان‌بر است ولی اصول ساده‌ای دارد. درست مانند بخش اول مطلب که درباره QSELECT و پالت Properties صحبت کردیم باید اشیاء را گروه گروه انتخاب کرده و به ترتیب بخش مربوط به Z را در هر نوع شیی به صورت جداگانه به 0 تغییر دهید.

دو نکته بسیار مهم در این‌جا وجود دارد. نخست این‌که در مورد بلوک‌ها کار پیچیده‌تر است. باید تک تک بلوک‌های مشکل‌دار را در Block Editor باز کنید و اشیاء آن‌ها را مانند اشیاء داخل ترسیم اصلاح کنید. دوم این‌که اندازه‌گذاری‌ها معمولا قابل اصلاح نیستند. یعنی چیزی برای تنظیم مختص Z ندارند. احتمالا مشکل آن‌ها را جداگانه باید با ایزوله کردن لایه اندازه‌گذاری و احتمالا MOVE به بالا و پایین حل کنید.

چطور با این مشکل کنار بیاییم؟

حتماً شنیده‌اید که می‌گویند «پیشگیری بهتر از درمان است». اما گاهی نه تنها برای پیشگیری دیر شده،‌ که حتی درمان هم امکان‌پذیر نیست و باید با مشکل بسازید! اگر به هر دلیلی با وجود مختص Z و بدون اصلاح آن مجبور به کار با نقشه هستید، ابتدا دستور UCS را اجرا کنید و محورهای مختصات را به حالت WCS (دستور UCS را تایپ کنید و دوبار Enter بزنید) برگردانید. سپس برای اطمینان دستور ELEVATION را اجرا کنید و مطمئن شوید که روی 0.00 تنظیم شده است.

پس از آن به سراغ دستور OPTION بروید و از سربرگ Drafting و بخش Object Snap options گزینه Replace Z value with current elevation را انتخاب کنید.

OSNAP-ignore-Z

به این ترتیب اتوکد هنگام فعال بودن OSNAP و زمانی که روی شیی که Z دارد کلیک می‌کنید، از مختصات Z آن صرف‌نظر کرده و ارتفاع 0 را برای آن نقطه در نظر می‌گیرد.

البته به جای این‌کار، همان‌طور که یکی از دوستان در قسمت دیدگاه‌ها مطرح کرده‌اند، می‌توانید از متغیر سیستمی OSNAPZ استفاده کرده و مقدار آن را به 1 تغییر دهید.


اگر راه‌حلی دیگر سراغ دارید یا فکر می‌کنید چیزی در این نوشته جا افتاده است، در کامنت‌ها مطرح کنید و اگر نوشته‌های معمارافزار را مفید می‌بینید، مشترک خبرنامه ایمیلی معمارافزار شوید.


22 thoughts on “از بین بردن Z در فایل‌های اتوکد

  • 1395/09/30 at 11:11
    Permalink

    عااااااالی بود
    مرسی از توضیحات خوبتون

    Reply
  • 1395/10/05 at 17:36
    Permalink

    سلام ممنون از توضیحاتتون…ولی من تمام روش ها رو امتحان کردم ولی فایل دو بعدی نشد!!!!

    Reply
    • 1395/10/07 at 14:37
      Permalink

      سلام دوست عزیز
      با این توضیح ساده شما چیزی دستگیرم نشد. اگر لازمه فایل رو برام ارسال کنید به آدرس sharifpour [at] archiware [dot] ir

      Reply
  • 1396/01/07 at 22:51
    Permalink

    سلام
    در civil 3D در بعضی مواقع ما دستور osnapz را مساوی صفر قرار میدهیم . آیا این دستور در اتوکد کاربرد دارد یا خیر . سپاسگزارم

    Reply
    • 1396/01/08 at 22:20
      Permalink

      سلام دوست عزیز
      از توجه‌تون سپاسگزارم. متغیر سیستمی OSNAPZ که شما بهش اشاره کردید، دقیقا همون گزینه‌ای هست که در قسمت آخر گفتم باید از طریق OPTION فعال بشه. تیک زدن یا برداشتن تیک این قسمت دقیقا همون متغیر OSNAPZ رو تغییر می‌ده و صفر و یک می‌کنه.
      حالا که شما بهش اشاره کردید توی متن اصلی هم اضافه‌اش می‌کنم.

      Reply
  • 1396/02/10 at 00:11
    Permalink

    واقعا عالی بود
    من با همون روش اول مشکلم حل شد
    بسیار تشکر

    Reply
  • 1396/03/04 at 12:13
    Permalink

    خدا خیرتون بده کارمو کلی پیش برده بودم فایل منطقه شهری بود اخرش فهمیدم نمیدونستم واسه سه بعدیش چه کار کنم ممنونم

    Reply
  • 1396/03/19 at 19:33
    Permalink

    وای خدای من شما فوق العاده هستیییییییییییییییییییییییییییییییییییننننننننننننننننننننننننننن

    Reply
  • 1396/04/01 at 13:50
    Permalink

    سلام.حاجی خدا خیرت بده ،یعنی میخاستم بشینم دوباره بکشمش بخدا
    ایول داری ….

    Reply
  • 1396/04/01 at 13:52
    Permalink

    اقا من همه تنظیماتی ک گفتید انجام دادم .من قبل از این مثلن در هارو ک میکشیدم نقطه زد داشته،پس از این به بعد از همونجا مبلمان در درو بیارم دیگه نقطه زد نداره ؟؟؟؟

    Reply
    • 1396/04/03 at 16:15
      Permalink

      سلام دوست عزیز
      متاسفانه هیچ کدوم از شیوه‌هایی که گفتیم، Z داخل بلوک‌ها رو از بین نمی‌بره. شما باید اون بلوک‌ها رو دونه به دونه توی Block Editor اصلاح کنید.

      Reply
  • 1396/04/26 at 20:04
    Permalink

    salam bebakhshid chetor momkene to cad 3d meghdare extrude ro edith kard va tagheer dad?

    Reply
    • 1396/04/30 at 11:01
      Permalink

      سلام دوست عزیز
      به نظرم بهترین راه استفاده از مجموعه دستورهای Solid Editing باشه.
      مخصوصا دستور Extrude Face می‌تونه کارتون رو راه بندازه.
      اگر یه فرم Extrude شده ساده هم داشته باشید، روش کلیک کنید یه گیره برای افزایش و کاهش ارتفاع روی قسمت فوقانی‌اش می‌بینید.

      Reply
  • 1396/06/07 at 08:53
    Permalink

    عالی بود واقعا مرسی از اطلاعات خوبتون

    Reply
  • 1396/06/07 at 13:59
    Permalink

    یک سوال ! من از روش move استفاده کردم و فیلم رو save کردم حالا نه نقاط صفر شدند نه در ویو های دیگر دیده می شوند.راه بازگشتی هست

    Reply
    • 1396/06/07 at 21:44
      Permalink

      سلام دوست عزیز.
      راستش من متوجه «نه در ویوهای دیگر دیده می‌شوند» نشدم. اگر تنها یک بار Save کردید، در همون فولدر فایل قبلی شما با پسوند bak ذخیره شده. پسوندش رو بکنید dwg و فایل قبلی‌تون رو دارید.
      در عین حال اگر مشکل حل نشد فایل رو به ایمیل من بفرستید تا ببینم کاری ازم بر می‌آد یا نه.

      Reply
  • 1396/07/13 at 11:34
    Permalink

    چقدر خفن و خوب بود. مشکلم حل شد

    Reply
  • 1396/08/02 at 13:45
    Permalink

    عالی بود واقعا خدا خیرتون بده

    Reply
  • 1396/08/06 at 18:29
    Permalink

    سلام خسته نباشین
    یه مشکل برای من در اتوکد پیش اومده که نمیدونم چطور حلش کنم
    نمیدونم ترسیم من چطور به صفحه xzانتقال یافته حالا نمیتونم اندازه گذاری کنم ویا چیزی را از فایل دیگر کپی کنم و بفرستم به ترسیم اصلی
    درواقع به صفحه های عمود بر این صفحه منتقل منتقل میشود
    لطفا راهنمایی کنین

    Reply
  • 1396/08/15 at 07:15
    Permalink

    عالی بود مرسی

    Reply

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.